Zbiorcze zestawienie o odpadach do kiedy należy złożyć?
„Zbiorcze zestawienie o odpadach” to potoczna nazwa rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu nimi. Obowiązek wynika z ustawy o odpadach, a dokument składa się obecnie elektronicznie w systemie BDO. Dawny papierowy formularz nie jest właściwą drogą przekazania danych.
Podstawowy termin upływa 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. Jeżeli ta data przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na następny dzień roboczy. Przykładowo sprawozdanie za 2025 r. należało złożyć do 16 marca 2026 r., ponieważ 15 marca wypadał w niedzielę. Warto sprawdzić kalendarz dla konkretnego roku, zamiast zakładać, że termin zawsze przypada dokładnie 15 marca.
Sprawozdanie przekazuje się przez indywidualne konto podmiotu w BDO do marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Właściwość ustala się na podstawie prowadzonej działalności odpadowej, a nie wyłącznie adresu siedziby firmy. Przed wysłaniem dokumentu należy więc upewnić się, że wybrano odpowiedniego adresata i rodzaj sprawozdania.
Kto ma obowiązek złożyć sprawozdanie odpadowe?
Obowiązek dotyczy między innymi wytwórców odpadów objętych sprawozdawczością oraz podmiotów, które gospodarują odpadami, na przykład je zbierają lub przetwarzają. Zakres raportowanych informacji zależy od roli podmiotu w systemie oraz rodzaju wykonywanej działalności. Nie każda firma składa zatem taki sam zestaw danych.
Jeśli podmiot w danym roku nie wytwarzał odpadów ani nimi nie gospodarował, nie składa sprawozdania zerowego. Nie oznacza to jednak automatycznego zwolnienia z pozostałych obowiązków środowiskowych. W zależności od sytuacji nadal mogą być wymagane między innymi ewidencja odpadów albo aktualizacja wpisu w BDO. Każdy z tych obowiązków trzeba ocenić oddzielnie.
Przed rozpoczęciem pracy nad dokumentem warto ustalić, czy status podmiotu i rodzaj działalności podlegają obowiązkowi sprawozdawczemu. Następnie należy określić, jaki rodzaj sprawozdania jest właściwy i do którego marszałka województwa powinien trafić. Pozwala to uniknąć pomylenia rocznego sprawozdania odpadowego z innymi formularzami środowiskowymi.
Jakie dane przygotować przed wypełnieniem formularza?
Punktem wyjścia są dane o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi. W zależności od roli podmiotu trzeba uwzględnić między innymi odpady wytworzone lub przyjęte, ich masę, przekazanie innemu posiadaczowi, odzysk albo unieszkodliwienie. Informacje powinny obejmować cały raportowany rok i odpowiadać dokumentacji prowadzonej na bieżąco.
Przydatne są dwa skróty: KEO oznacza kartę ewidencji odpadów, a KPO kartę przekazania odpadów. Roczne sprawozdanie w BDO powinno być zgodne z ewidencją oraz dokumentami potwierdzającymi przekazania. Przed wysłaniem warto porównać wykazane masy i kody z zapisami w KEO i KPO, a rozbieżności wyjaśnić przed złożeniem formularza.
Klasyfikacja odpadu i przypisanie mu kodu należą do wytwórcy lub posiadacza. Kod dobiera się zgodnie z katalogiem odpadów, biorąc pod uwagę rzeczywiste pochodzenie i charakter odpadu. Nie jest to dowolny wybór ani decyzja podejmowana wyłącznie na podstawie podobieństwa nazwy. Błędna klasyfikacja może prowadzić do niezgodności między ewidencją a sprawozdaniem.
W praktyce firma, która w ciągu roku wytwarzała odpady, powinna sprawdzić ich kody i masy w ewidencji, porównać je z dokumentami przekazania, a następnie ująć wymagane informacje w sprawozdaniu BDO. Warto wcześniej sprawdzić również dostęp do konta i uprawnienia użytkowników. Brak dostępu lub konieczność poprawienia ewidencji mogą utrudnić terminowe wysłanie dokumentu.
Czym sprawozdanie odpadowe różni się od innych obowiązków?
Sprawozdania odpadowego w BDO nie należy utożsamiać ze sprawozdaniami produktowymi i opakowaniowymi ani z zestawieniem dotyczącym opłat za korzystanie ze środowiska. To odrębne obowiązki, które mogą mieć różne zakresy, podstawy i terminy. Sam fakt, że formularze dotyczą ochrony środowiska, nie oznacza, że można je złożyć zamiennie lub w tym samym terminie.
BDO, czyli baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, służy do elektronicznej obsługi określonych obowiązków odpadowych i produktowych. Roczne sprawozdanie o odpadach jest częścią systemu sprawozdawczości prowadzonej w tej bazie. Historyczne określenie „zbiorcze zestawienie danych” nadal bywa używane w rozmowach, ale obecnie dane przekazuje się zgodnie z procedurą obowiązującą w BDO.
Rozdzielenie tych obowiązków ma znaczenie przy planowaniu pracy. Przedsiębiorca powinien sprawdzić, które formularze dotyczą jego działalności, jakie dane obejmują oraz kiedy należy je przekazać. Samo złożenie jednego sprawozdania nie zastępuje pozostałych wymaganych dokumentów.
Co grozi za spóźnienie lub błędy w danych?
Za nieprzekazanie wymaganego zestawienia mogą grozić sankcje. Wskazywane przepisy przewidują karę pieniężną w wysokości 500 zł za nieprzekazanie sprawozdania oraz 2 000 zł za niewykonanie obowiązku korekty w terminie wyznaczonym decyzją. Kary za brak korekty mogą być ponawiane w granicach i na zasadach określonych ustawą. Przed zastosowaniem tych kwot do konkretnej sytuacji należy sprawdzić aktualne brzmienie przepisów.
Spóźnienie i błąd merytoryczny to różne problemy. Niezłożenie dokumentu w terminie może skutkować sankcją za niewykonanie obowiązku, natomiast niezgodności w danych mogą doprowadzić do wezwania do korekty. Jeżeli marszałek stwierdzi, że informacje nie odpowiadają stanowi faktycznemu, może zobowiązać podmiot do poprawienia sprawozdania i wyznaczyć termin. Zignorowanie takiego obowiązku może wiązać się z odrębnymi konsekwencjami.
Najbezpieczniej nie zostawiać przygotowania na ostatni dzień. Wcześniejsza kontrola kompletności ewidencji, zgodności danych z dokumentami przekazania, klasyfikacji kodów oraz dostępu do BDO daje czas na wyjaśnienie rozbieżności. Termin podstawowy to 15 marca za poprzedni rok, z uwzględnieniem przesunięcia, gdy data wypada w dzień wolny. Regularna ewidencja ułatwia sporządzenie rzetelnego sprawozdania i ogranicza ryzyko korekt.
Wykorzystane materiały
- https://bip.mazovia.pl/pl/bip/komunikaty/masz-obowiazki-w-bdo-sprawdz-terminy-i-materialy.html
- https://lexlege.pb.pl/akt-archiwalny-ustawa-o-odpadach/art-37
- https://bdo.mos.gov.pl/pytania-i-odpowiedzi/?kb_s=sprawozdanie
- https://portalochronysrodowiska.pl/sprawozdania-i-oplaty/obowiazki-srodowiskowe-w-marcu-2026-4441.html
- https://bdo.mos.gov.pl/aktualnosci/termin-zlozenia-sprawozdania-o-wytworzonych-odpadach-i-o-gospodarowaniu-odpadami/