Kiedy można legalnie wycinać drzewa w 2026 roku?
Wycinka drzew w Polsce jest ściśle regulowana, a jej terminy są uzależnione głównie od ochrony przyrody, zwłaszcza okresu lęgowego ptaków. W 2026 roku najbezpieczniejszym i legalnym okresem na wycinkę drzew jest okres od 16 października do końca lutego. W tym czasie nie obowiązują ograniczenia wynikające z ochrony siedlisk lęgowych ptaków, co pozwala na swobodne przeprowadzanie prac związanych z usuwaniem drzew.
Poza tym okresem, czyli od 1 marca do 15 października, obowiązuje okres lęgowy ptaków, który trwa aż 197 dni i w czasie którego wycinka jest mocno ograniczona lub wymaga uzyskania odpowiednich pozwoleń.
Co to jest okres lęgowy ptaków i jakie ma znaczenie dla wycinki drzew?
Okres lęgowy ptaków to czas od 1 marca do 15 października, podczas którego ptaki zakładają gniazda, wysiadują jaja i wychowują pisklęta. Wycinka drzew w tym okresie jest ograniczona, aby nie zagrażać ochronie ptasich siedlisk. Zakaz obejmuje nie tylko usuwanie drzew, ale także niszczenie gniazd, które jest zabronione przez prawo przez cały rok.
Jeżeli wycinka drzew jest konieczna w okresie lęgowym, np. ze względów sanitarnych lub bezpieczeństwa, wymaga to uzyskania zgody Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ). Niedozwolone jest natomiast samowolne usuwanie drzew podczas tego okresu, co może skutkować wysokimi karami.
Jakie drzewa i krzewy można wycinać bez zgody?
Prawo przewiduje wyjątki od obowiązku uzyskania zgody na wycinkę. Do nich należą:
- Drzewa i krzewy owocowe – można je usuwać bez żadnych formalności, pod warunkiem, że nie znajdują się na terenach zieleni publicznej ani obszarach zabytkowych.
- Krzewy w skupisku do 25 m² – ich usunięcie nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia.
- Drzewa martwe – ich wycinkę można przeprowadzać wyłącznie w okresie od 16 października do końca lutego, aby nie naruszać ochrony ptaków.
Dodatkowo akcje ratownicze prowadzone przez służby specjalistyczne nie wymagają zgody bez względu na termin.
Jakie są wymagania formalne przy wycince drzew?
Wycinka drzew podlega regulacjom zależnym od obwodu pnia oraz celu usunięcia drzewa. Obwód pnia mierzy się na wysokości 5 cm od ziemi i w zależności od gatunku drzewa obowiązują różne limity, powyżej których potrzebne jest zgłoszenie lub pozwolenie:
- Do 80 cm dla topoli, wierzb, klonu jesionolistnego i srebrzystego
- Do 65 cm dla kasztanowca, robinii akacjowej i platanu klonolistnego
- Do 50 cm dla pozostałych gatunków drzew
Jeśli obwód pnia drzewa przekracza te wartości, właściciel nieruchomości musi zgłosić zamiar wycinki do właściwego organu gminy (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta). W przypadku terenów zabytkowych zgłoszenie jest składane do konserwatora zabytków.
W przypadku nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą lub przekroczenia limitów obwodu konieczne jest uzyskanie pełnego pozwolenia administracyjnego na wycinkę.
Warto podkreślić, że osoby fizyczne mogą wycinać drzewa bez pozwolenia, jeżeli wycinka nie jest związana z działalnością gospodarczą i dotyczy drzew o obwodzie poniżej wymienionych limitów.
Jakie sankcje grożą za wycinkę poza dozwolonym terminem?
Aktualny trend prawny to zaostrzenie kontroli i wprowadzenie wysokich kar finansowych za nielegalną wycinkę drzew w okresie lęgowym bez zgody RDOŚ. Nieprzestrzeganie przepisów może skutkować sankcjami zarówno finansowymi, jak i nakazem przywrócenia stanu poprzedniego, jeśli jest to możliwe.
Warto pamiętać, że ochrona gniazd ptaków obowiązuje przez cały rok, więc nawet posiadając pozwolenie na wycinkę drzewa, nie można niszczyć gniazd znajdujących się na drzewie lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Podsumowanie
W 2026 roku wycinka drzew powinna być planowana przede wszystkim z uwzględnieniem okresu lęgowego ptaków, czyli od 1 marca do 15 października, kiedy obowiązują liczne ograniczenia i wymogi formalne. Najbezpieczniejszym czasem na usuwanie drzew jest okres od 16 października do końca lutego, kiedy można działać bez zbędnych formalności, o ile drzewo nie jest objęte szczególną ochroną lub nie znajduje się na terenie zabytkowym.
Znajomość limitów obwodu pnia i właściwych procedur zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia jest kluczowa, aby uniknąć kar i problemów prawnych. Warto również pamiętać o wyjątkach, takich jak możliwość usuwania drzew owocowych i małych skupisk krzewów bez formalności.
Przestrzeganie tych zasad pozwala na odpowiedzialne zarządzanie zielenią, co jest szczególnie ważne w kontekście ochrony środowiska i zachowania równowagi biologicznej w mieście i na terenach prywatnych.
Wykorzystane materiały
- https://ogrod.dziennik.pl/artykuly/10630161,wycinka-drzew-na-dzialce-przepisy-2026-czy-mozna-wyciac-drzewo-na-swojej-dzialce-bez-zezwolenia-w-2026-roku-nowe-przepisy-2026-wniosek-gov.html
- https://www.krysiak.pl/blog/wycinka-drzew/
- https://zul-klebba.pl/wycinka-drzew-pozwolenie-zgloszenie-terminy-i-kary/
- https://budujemydom.pl/budowlane-abc/dzialka/a/114383-wycinka-drzew-na-dzialce-przepisy
- https://www.infor.pl/prawo/gmina/nieruchomosci/7384117,mozesz-to-zrobic-na-swojej-dzialce-do-konca-lutego-2026-potem-wchodza-ograniczenia.html